Ɲininkali kofɔkafilɛlenw kumaɲɔgɔnya dɔ kama : KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 kuntaala jan

Kɛnɛya

Notes to broadcasters

Nin ɲininakaliw b’a ɲinin ka dɛmɛn do arajo kumakɛla cɛw ani musow ma walisa ka kumaɲɔgɔnyaw labɛn ni kɛnɛya ko dɔnbaa ŋanaw minnu bɛ se ka kuma KOWIDI-19 kɔfɛ nisɔnw ko la walima KOWIDI-19 bana kuntagala jan, walima aw ni mɔgɔw minnu bɛ ka tɔɔrɔ KOWIDI-19 kɔfɛ nisɔnw fɛ walima u bɛ ka tɔɔrɔ KOWIDI-19 banakuntaga jan fɛ. O ɲininkaliw b’a ɲinin k’aw dɛmɛn ka hakilinan falen falen kunnafonidi dɔw sigi senkan KOWIDI-19 bana tamasiɲɛw kun kan, KOWIDI-19 bana sababuw kun kan ani KOWIDI-19 bana kɔfɛ nisɔnw kɔlɔlɔ kuntagala jan walima KOWIDI-19 bana kuntagala jan. Á ye ɲininkali fan dɔ walima ɲininkali munmɛn bɛɛ kɛ walisa ka o kumasenw sɛgɛsɛgɛ ka ɲɛ walisa aw ka se ka kunnafoni lase aw lamɛnbaaw ma u bɛ ka min ɲinin.

Ni aw b’a fɛ ka kunnafonni caman wɛrɛw sɔrɔ kumankun kan, á ye kumaɲɔgɔnya dɔw labɛn ka tugutugu ɲɔngɔn na aw ni mɔgɔ welele kelen in fɛ, walima mɔgɔ wɛrɛw minnu bɛ se ka kuma kumakun ninnu kan. Aw kana ɲinɛ ka dɔn ko kumaɲɔgɔnya ɲumanw bɛ sinsin lamɛnin koɲuman ani jateminɛ ɲininkaliw ɲumanw kan. Á ye baara kɛ ni o ɲininkaliw ye walisa ka sira do aw ka kumaɲɔgɔnya kɔrɔ, nka aw ka sɔn yɛlɛmali ma ka tugu hakilinan falen falen yɛlɛman cogo nɔ ani ka ɲininkali dɔw fara jateminɛ ɲininkaliw kan walima ka dɔ bɔ u la ka kɛɲɛn ni kumaɲɔgɔnya taablo ye. 

Aw bɛ se ka bɔ ŋununŋununkan dɔw ma ani kunnafonni ntanya kumaɲɔgɔnya sen fɛ. Á ye jɛya a la ko aw ani aw ka mɔgɔ welele bɛna da se u ma ani k’u latunu ani ka fara ŋununŋununkan nafaman wɛrɛw kan minnu bɛ mununmunun aw ka sigida la. 

A laban kunafonni minnu bɛna bɔ aw ka hakilinan falen falen la min bɛ tali kɛ KOWIDI-19 kun kan olu bɛ se ka kɛ sekow ani dɔniya kow ye. Á y’a fɔ mɔgɔ welelew ye tuma bɛɛ k’ u ka ɲɛfɔli kɛ dɔniya kumasenw kun kan ni kumakan jɛlen nɔgɔmanw ye walisa k’a to aw lamɛnbaaw bɛɛ ka faamuya. Ni mɔgɔ welele cɛ walima muso bɛ kumasen dɔw fɔ minnu faamayali ka gɛlɛn, a y’a ɲinin a fɛ k’a k’u ɲɛfɔ, sabu hali ni a y’a sɔrɔ aw b’a faamu, a bɛ se ka kɛ ko lamɛnbaa cɛ ani muso t́ ‘a faamu. 

 

Script

Ɲininkaliw ka ɲɛsin kɛnɛya ko dɔbaa ŋanaw ma KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan ko la

  1. KOWID-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan ye mun ye?
    1. Kɔlosili ɲininkaliw:
  1. Mun de bɛna ni KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan ye?
  2. KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan tamasiɲɛw ye mun ni mun ye?
  3. Mɔgɔ min bɛ miiri ko a ye KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan sɔrɔ o ka kan ka mun kɛ?
  4. Yala mɔgɔ kulu dɔw bɛ ye minnu de bɛ se ka KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan sɔrɔ wa? A ye ɲɛfɔli kɛ?

 

  1. Ni mɔgɔ min ye KOWIDI-19 bana sɔrɔ, kɔlɔlɔ jumɛnw bɛ ye o ka kɛnɛya kun kan waati jan kɔnɔ?
  1. Kɔlosili ɲininkaliw:
  1. KOWIDI-19 bana bɛ mɔgɔw minnu na ani KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWID-19 bana kuntaala jan bɛ mɔgɔ minnu fana la, danfara jumɛnw bɛ ye kɔlɔlɔ ko ta fan fɛ waat kuntal jan kɔnɔ?

 

  1. Mɔgɔ minnu bɛ ka kɛnɛya ka bɔ KOWIDI-19 bana la walima u tɔɔsɔlen do KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan fɛ, olu ka kan k’u janto u ka kɛnɛya la cogo di?
    1. Kɔlɔsili ɲininkaliw:
      1. KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan bɛ mɔgɔ minnu na, yala olu bɛ se ani yala u ka kan k’u bolo ci KOWIDI-19 kama wa?
      2. KOWIDI-19 boloci furaji bɛ se ka kɔn KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan ma wa?
      3. KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan bɛ mɔgɔ minnu na yala olu tɛ se ka KOWIDI-19 bana sɔrɔ tun wa u kɛlɛ kɔ ka bana sɔrɔ ka tɛmɛ?
      4. KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan bɛ mɔgɔ minnu na, yala olu ka kan ka taa ɲɛ ka yɛrɛ lakana fɛɛrɛw matarafa wa i na fɔ nundatugulan doli? Ni o jaabi ye ɔwɔ ye, mun na?
      5. KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan bɛ mɔgɔ minnu na, yala olu ka kan k’u mabɔ mɔgɔ tɔw la wa?

 

Ɲininkaliw k ɲɛsin mɔgɔw ma KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan tamasiɲɛ bɛ mɔgɔ minnu na

  1. Waati jumɛn a yera ko KOWIDI-19 bana bɛ ela?
  1. Kɔlɔsili ɲininkaliw:
  1. Tamasiɲɛ jumɛnw tun bɛ e la?
  2. Kabini e ka KOWIDI-19 bana sɛgɛsɛgɛli kɛla fo kana se bi ma, e ka kɛnɛya sabatira cogo di?
  3. Yala bana tamasiɲɛ banbali dɔw bɛ e la halisa wa?
    1. Ni ɔwɔ do, tamasiɲɛ jumɛnw do?
  1. A bɛ waati joli bɔo tamasiɲɛw bɛ sen kan?
    1. Kɔlɔsili ɲininkaliw:
      1. E bɔla a kalama tuma jumɛn ko o tamasiɲɛw tun bɛ ka tɛmɛ KOWIDI-19 ka tamasiɲɛ waati lakodɔnnen kan?
      2. E bɔlen a kalama ko KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan b’i la, e ye mun kɛ?
      3. Dɔgɔtɔrɔ joolen min jantolen do e ka kɛnɛya ko la, i ye o ɲininka wa?
        1. Yala i bɛ ka fura kɛli dɔ sɔrɔ o bana ta fan fɛ sisan wa? O bɛ tali kɛ mun kun kan?
        2. O furakɛliw bɛ i dɛmɛ k’o tamasiɲɛ ninnu fura kɛ wa?
  1. KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan ye nɔbila jumɛn kɛ e ka ɲɛnamaya la?
  1. Tamasiɲɛ minnu yera e la KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWIDI-19 bana kuntaala jan waati la ani a kɔfɛ, e ye olu ɲɛnabɔ cogo di?
  1. Yala e bɛ miiri ko i kenɛya la ka bɔ KOWIDI-19 la wa?
  1. Ni ɔwɔ do kabini tuma jumɛn?
  2. Ni ayi do, e hakili bɛ waati dɔ la i bɛ miiri ko i bɛna kɛnaya waati min la wa? Yala kɛnɛya ko baara kɛlaw sera ka jate dɔ fɔ i ye wa?

 

  1. Yala e bolo cila KOWIDI-19 kama ka ye wa?
    1. Kɔlɔsili ɲininkaliw:
  1. Ni ɔwɔ do, mun ye e jija ka taa i bolo ci?
  2. Ni ayi do mun na i ma i bolo ci?

 

  1. E ka bana waati la, e janto la i yɛrɛ la cogo di, walima mɔgɔ tɔw janto la e la cogo di?
    1. Kɔlɔsili ɲininkaliw:
      1. Yala i ye timiya sɔrɔ tun wa? I ye suma (kasa) mɛn tun wa?
        1. KOWIDI-19 kɔfɛ e ka timiya dɔnbaliya ani/ walima i ka suma mɛn baliya ko ɲɛnabɔra cogo di?
      2. Dɔgɔtɔrɔ joolen min bɛ e ka furkɛli ko ɲɛnabɔ o ka ladiliw ye jumɛnw ye?
      3. E bɛ ka kɛnɛya ka bɔ KOWIDI-19 kɔfɛ bana walima KOWID-19 bana kuntaala jan tuma min na, sendaɲɛ nataw ye jumɛnw ye?

Acknowledgements

Folikanw 

Sɛbɛnni kɛra : Aristide Somié-Abalo Kawele, kunnafoni dibaa, jaw ani makanw baara ani bɔlɔlɔ kun ka baara, Sotouboua, Togo

 

Ni baara kɛ minnɛ in (gafe) musaka bɔra Canada (Kanada) gofɛrɛnema fɛ kanada ka diɲɛ kɔnɔna baaraw sira fɛ porozɛ min ɲɛsinlen do « kunnafoni di kan foroba kɛnɛya kun kan ani boloci furajiw Farafinna sahili yanfa fɛ walisa ka niw kisi » (walima VACS)