{"id":42601,"date":"2019-07-07T19:58:42","date_gmt":"2019-07-07T16:58:42","guid":{"rendered":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/?post_type=radio-script&#038;p=42601"},"modified":"2026-01-27T18:53:02","modified_gmt":"2026-01-27T15:53:02","slug":"%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw","status":"publish","type":"radio-script","link":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/","title":{"rendered":"\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw"},"content":{"rendered":"<p><b><i>Munna ni kuma kun in nafan ka bon lam\u025bnbaaw ma?\u00a0<\/i><\/b><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw b\u025b se jamanaden fanba ma.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw d\u0254w i na f\u0254 c\u025bya ani musoya jolimis\u025bnni ani danna b\u025b se ka VIH (sida banakis\u025b) s\u0254r\u0254li teliya f\u0254 ka t\u025bm\u025b se\u0272\u025b saba kan.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw ina f\u0254 damajalan ani kilamudiyasi olu ye musoya k\u0254n\u0254 denso k\u0254n\u0254 kurukuru ani dens\u0254r\u0254baliaya sababu ye.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw la caman b\u025b se ka k\u025bn\u025bya n\u2019u furak\u025bra a waati la, ani tuma caman na o b\u025b k\u025b ka s\u0254r\u0254 u ma n\u0254 juguw bila. Nka ni fura ma k\u025b a waati o b\u025b se ka na ni g\u025bl\u025bya ba ye f\u0254 ka se a y\u025bl\u025bmani ma den\u0272\u025bni kura f\u025b, konaya (dens\u0254r\u0254baliya) ani bon (kans\u025bri).\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana d\u0254 y\u025bl\u025bmani ka b\u0254 ba f\u025b ka se den ma o b\u025b se kan na ni saya d\u0254 ye jigini tuma la, den* k\u0254s\u025bgili, den fagand\u0254g\u0254yali a bange tuma la, k\u0254n\u0254bara sebali jigili ani fi\u0272\u025bw biliali den na ka to k\u0254n\u0254barala.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">K\u025br\u025bnk\u025br\u025bnnenya la fun\u025bk\u025bniw ani suguruniw (minnu si b\u025b san 15 ka se 19 ma) olu de ka VIH ani Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw s\u0254r\u0254li ka ca ka sababu k\u025b u caman b\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nya waleya, u b\u025b j\u025b\u0272\u0254g\u0254nw falen falen ani u ka d\u0254niya ka d\u0254g\u0254 kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw ko ta fan f\u025b.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nya k\u0254l\u0254l\u0254 juguw kos\u0254n, a ka kan ka kunafoni lakikaw di walisa ka m\u0254g\u0254w d\u025bm\u025b u ka u y\u025br\u025bw lakana.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i>Jate nafamanw d\u0254w\u00a0<\/i><\/b><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ka k\u025b\u0272\u025b ni di\u0272\u025b k\u025bn\u025bya ko kelenyat\u0254n ba (OMS) ka jatew ye don o don m\u0254g\u0254 miliy\u0254n ni k\u0254 de b\u025b Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana d\u0254 s\u0254r\u0254.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">San 2017, m\u0254g\u0254 miliy\u0254n 36, 9 tun b\u025b \u0272\u025bnamaya ni VIH (sida banakis\u025b) ye di\u0272\u025b k\u0254n\u0254.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">A b\u025b bisiki ko san o san m\u0254g\u0254 miliy\u0254n 357 b\u025b Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw ninnu la kelen d\u0254 s\u0254r\u0254 : Kilamudiyasi (m\u0254g\u0254 miliy\u0254n 131), damajalan (m\u0254g\u0254 miliy\u0254n 78), dana (m\u0254g\u0254 miliy\u0254n 5,6), ani tirikomanazi (c\u025bya ani musoya sugun\u025b timisiraw ka bana) (m\u0254g\u0254 miliy\u0254n 143).\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">M\u0254g\u0254 miliy\u0254n 500 ni k\u0254 de b\u025b \u0272\u025bnmaya ni kafo\u0272\u0254ng\u0254bana ye min s\u0254r\u0254la joli mis\u025bnni bana kis\u025b (s\u025bnpil\u025bkisi) f\u025b (HSV).<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ka k\u025b\u0272\u025b ni di\u0272\u025b kelenyat\u0254n ba ka kunaf\u0254ni ye, muso miliy\u0254n 290 ni k\u0254 de b\u025b papilomawirisi (VPH) (wolobanaw) s\u0254r\u0254 o min ye kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana minnu ye ka ca olu la d\u0254 ye. O kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana in b\u025bna ni kurkun d\u0254w muso ka musoya k\u0254n\u0254na wolow kan walima banak\u0254ta y\u0254r\u0254 la.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Farafinan de ka kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw ka ca kos\u025bb\u025b ani k\u025br\u025bk\u025br\u025bnenya la sidabana kis\u025b VIH. Farafinan tilebin \u0272anfa muso k\u0254n\u0254manw, danna b\u025b minnu na, k\u025bm\u025bk\u025bm\u025b sigi olu b\u025b ka jatemin\u025b 4 ani 15 ni \u0272\u0254g\u0254n c\u025b.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">San 2018, muso 311000 bo\u0272\u0254g\u0254n ko sara denso da bon sababu la, ani o sayaw k\u025bm\u025bk\u025bm\u025b sigi la 85 % k\u025bra fantan jamanaw la. Denso da bon b\u025b s\u0254r\u0254 kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana sababu la min b\u025b wele papilome bana kis\u025b f\u025b (VPH).\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ka a damin\u025b san 2017, sida bana tun ye a damin\u025b ba basigi Burkina jamana la, k\u025bm\u025b k\u025bm\u025b sigi la 0,8 %.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">San 2016, musoya la ji j\u025bma b\u0254 tun ye 39,53 ba kelen (1000) c\u025bma, o b\u025b jate ka kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw la camanba ye ka k\u025b\u0272\u025b ni san jatmin\u025b gafe k\u0254n\u0254na kunfoni ye.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Poroz\u025b ADOSANTE ka jate s\u0254r\u0254lenw a ka jamana (5) duuru \u0272\u025bnat\u0254m\u0254lenw na\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Poroz\u025b ADOSANTE b\u025b maray\u0254ro duuru la burkina jamana la\u00a0: Woroddugu \u2013K\u0254r\u0254n, (Sud-ouest), jiman y\u0254r\u0254w (les Cascades), Mara janw (les Hauts-Bassins), C\u025bmanc\u025b &#8211; k\u0254r\u0254n (le Centre\u2013Ouest) ani Mouhoun Bukile. Kafo\u0272\u0254g\u0254yabanaw ko b\u025b y\u025bl\u025bma ka k\u025b\u0272\u025b ni mara y\u0254r\u0254w ye. Ka k\u025b\u0272\u025b ni jatemin\u025bw ye banaw kun kan* mara y\u0254r\u0254w ta fan f\u025b, olu b\u2019a jira ko2016 san na ko m\u0254g\u0254 1000 c\u025bma, m\u0254g\u0254 20,5 Woroddugu \u2013K\u0254r\u0254n, (Sud-ouest) la tun ye bana lakod\u0254nnen ba segin s\u0254r\u0254 (cf \u0272\u025bf\u0254li duguma). O hak\u025b jatemin\u025blen tu ye m\u0254g\u0254 15, 5 m\u0254g\u0254 1000 c\u025bma jiman y\u0254r\u0254 marabolo la (kasikade), m\u0254g\u0254 8,1 m\u0254g\u0254 1000 c\u025bma C\u025bmanc\u025b &#8211; k\u0254r\u0254n (le Centre\u2013Ouest) na ani m\u0254g\u0254 8 m\u0254g\u0254 1000 c\u025bma Nouhoum ka Bukile la (La Boucle du Nouhoum). Jamana mum\u025bn b\u025b\u025b ta fan f\u025b bana ko jatemin\u025bli tun ye m\u0254g\u0254 13,6 m\u0254g\u0254 1000 c\u025bma.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Kunafoni lakikaw kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw kun kan<\/b><\/p>\n<p><b>\u019d\u025bf\u0254liw\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw (IST), n\u2019u tu b\u025b wele f\u0254l\u0254 bana s\u0254r\u0254taw kafo\u0272og\u0254nya f\u025b (MST), olu ye banaw ye minnu b\u025b se ka y\u025bl\u025bma m\u0254g\u0254 f\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nya cogoya caman f\u025b (banak\u0254 ta da, musoya da ani dumuni k\u025b da f\u025b), kafo\u0272\u0254g\u0254n fila ni \u0272\u0254g\u0254n c\u025b (c\u025b ni muso, wala muso ni muso wala c\u025b ni c\u025b). Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw d\u0254w fana b\u025b se ka y\u025bl\u025bma joli ani sinji sira f\u025b, olu la dana b\u025b ye, c\u025bya wala musoya jolimis\u025bn-mis\u025bnni b\u025b ye, kilamudiya b\u025b ye, damajalan b\u025b ye sida banakis\u025b b\u025b ye (VIH) ani papilome (wolobana) bana kis\u025b (VPH).\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ni banaw la caman b\u025b y\u025bl\u025bman kafo\u0272\u0254g\u0254nyaw sira f\u025b.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanakis\u025blaselaw* ye jum\u025bnw ye?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Banakis\u025blaselaw (bana kis\u025bw) minnu y\u025bl\u025bmana kafo\u0272\u0254g\u0254nya d\u0254 f\u025b wala sinji dili sira f\u025b olu b\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw di. O banakis\u025blaselaw b\u025b na ni banakis\u025b, n\u0254r\u0254nabanaw ani farilaf\u025bnw.\u00a0 An b\u025b se ka banakis\u025blasela bisaba jate b\u0254, u fil\u025b ninnu ye\u00a0:\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><i><span style=\"font-weight: 400;\">Banakis\u025bbondaw\u00a0: Kilamudiya, damajalan, Garidinerela wazinali<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, dana ani <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">kilamudiya Tarakomatise <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">o min ye banakis\u025bbonda ye min b\u025b na ni l\u025bnfogaranilomatoze venerih\u025bne walima LGV<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><i><span style=\"font-weight: 400;\">Banakis\u025bw\u00a0: papiloma wirisi (HPV), jolimis\u025bn-mis\u025bnni, bi\u0272\u025bn dimi B, bi\u0272\u025bn dimi C, sidabanakis\u025b\u00a0<\/span><\/i><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><i><span style=\"font-weight: 400;\">Sanpiy\u0254n <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">: kandidoze<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><i><span style=\"font-weight: 400;\">N\u0254r\u0254nabananw\u00a0: tirikoomazi wazinali, manya, moripions ngaragaw (dogo y\u0254r\u0254 ngaragaw)<\/span><\/i><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanabaw minnu s\u0254r\u0254li ka ca, olu ye jum\u025bnw ye?\u00a0\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Iko tumad\u0254w la dan b\u025b banaw s\u025bg\u025bs\u025bg\u025bli la walima u t\u025b s\u0254r\u0254, walima iko banabat\u0254w jatemin\u025bni \u00a0 ma k\u025b ko basigilen ye, furak\u025bli lakika b\u025b \u0272\u025bsi banaju ma, o k\u0254r\u0254 ko a b\u025b \u0272\u025bsin farikolo y\u0254r\u0254 bananlenw ma, olu minnu b\u025b se ka k\u025b bana sababu ye ani a tamasi\u0272\u025bw. O tabolo t\u2019a \u0272inin ka k\u0254n ka bana s\u025bg\u025bs\u025bg\u025bli k\u025b walima s\u025bg\u025bs\u025bg\u025bli dafataw, ani banabat\u0254w b\u025b laj\u025b k\u025bn\u025byaso la k\u025bn\u025bya ko baarakelaw f\u025b, o la mago t\u025b a la ka taa k\u025bn\u025bya baarak\u025bla m\u0254g\u0254 joolen d\u0254 s\u025bg\u025br\u025b walima c\u025b ni musoya bana k\u025bn\u025bya baara k\u025bla d\u0254 s\u025bg\u025br\u025b. O hak\u025b in na kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw faralen do ka k\u025b tamasi\u0272\u025b kulu segin ye ka k\u025b\u0272\u025b banaw tamasi\u0272\u025bw ye:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ji j\u025bman b\u0254 c\u025bya da f\u025b\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Musaya ji d\u025bs\u025bli\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Foroko fununi dimiman\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Musaya ji j\u025bman b\u0254<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Musoya k\u0254n\u0254na dimi<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Barak\u0254r\u0254 dimi*<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Den\u0272\u025bnni ka fununi bana n\u025bnlama *\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">C\u025b ni musoya banaw<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Di\u0272\u025b foroba kunda, di\u0272\u025b k\u025bn\u025bya ko kelent\u0254nba ye kafo\u0272\u0254ng\u0254nyabanaw minnu ye banaw la fanba ye jateb\u0254\u00a0:<\/span><\/p>\n<p><b>1) Damajalan<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Damajalan ye bana ye min b\u025b s\u0254r\u0254 Neseriya gonoroeya f\u025b banakis\u025b f\u025b. Dimi furuk\u025b tuluw b\u025b k\u025b ka o bana fura k\u025b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nw ka kan ka fura k\u025b \u0272\u0254g\u0254n f\u025b walisa k\u2019u bali u kana na bana in s\u0254r\u0254 tun \u0272\u0254g\u0254n f\u025b.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>2) Dana<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dana b\u025b s\u0254r\u0254 banakis\u025b f\u025b min b\u025b wele <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Tereponema palidume. A b\u025b se ka s\u0254r\u0254 dana joli daw f\u025b ani a b\u025b se kana ni g\u025bl\u025bya w\u025br\u025bw ye ni a ma fura k\u025b a waati la.\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><b>3) Kilamudiya<\/b><\/p>\n<p><b>Kilamudiya bana<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> b\u025b s\u0254r\u0254 <\/span><b>Kilamudiya<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> banakis\u025b f\u025b min b\u025b kilamudiya tarakomatise. Kafo\u0272\u0254g\u0254nya bana do min ca fun\u025bk\u025bninw c\u025bma, kamalenw fara npogotigiw kan.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">A b\u025b s\u0254r\u0254 cogo di?\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nya lakanabali sen f\u025b c\u025b ni muso c\u025b, kafo\u0272\u0254g\u0254nya k\u025bli musoya da f\u025b walima k\u0254da f\u025b.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">C\u025bya ni musoya y\u0254r\u0254w munum\u025bn\u025bni walima u j\u0254sili sen f\u025b.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Tamasi\u0272\u025bw<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tuma d\u0254w la Kilamudiya bana b\u025b se m\u0254g\u0254 ma ka s\u0254r\u0254 a ma b\u0254 a kalama, sabu a tamasi\u0272\u025b foyi t\u025b ye. Tuma ni tuma, a b\u025b m\u0254g\u0254 min na o tigi sugun\u025b k\u025bt\u0254 b\u025b to k\u2019a j\u025bni, ji b\u025b to ka b\u0254 musoyala la min t\u025b deli ka k\u025b k\u0254r\u0254len, ni a tigila m\u0254g\u0254 b\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nya k\u025b o b\u025b digi a la, k\u0254n\u0254dimi wala faringan b\u025b k\u025b a tigi la. Musow ta fan f\u025b ni kilamudiya bana ma furuk\u025b pewu pewu wala ni a ma fura k\u025b ka \u0272\u025b a b\u025b se ka muso k\u025b kona ye.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Ladili<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ka joli s\u025bg\u025bs\u025bg\u025b y\u0254r\u0254ni kelen. Npogotigiw ta fan f\u025b, k\u025bn\u025bya baara k\u025bla min ka baara \u0272\u025bsinlen do banaw ko ma foroba kun da, walima k\u025bn\u025bya ko baara k\u025bla min ka baara \u0272\u025bsinlen c\u025b ni musoya banaw furak\u025bli ma walima tin min\u025b muso b\u025b muso ka musoya do da y\u0254r\u0254 fitini ta ni baara k\u025b min\u025b d\u0254 min b\u0254len b\u025b kulo w\u0254g\u0254b\u025b k\u0254\u0254ri mugu melekelen kala la f\u025b. O baara b\u025b k\u025b ka s\u0254r\u0254 dimi t\u2019a la. Kamalenw ta fan f\u025b, k\u025bn\u025bya ko baara k\u025bla joolen b\u025b fini f\u025bg\u025bmani d\u0254 do c\u025b sogoni da f\u025b walisa ka sugun\u025b k\u025b sira fan d\u0254 ta s\u025bg\u025bs\u025bg\u025bli kama. A d\u0254w la k\u025bn\u025bya baara k\u025bla joolen b\u025b se ka banak\u0254 da y\u0254r\u0254fitini ta walisa ka s\u025bg\u025bs\u025bg\u025bli k\u025b.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Furak\u025bli\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Furakis\u025b minnu b\u025b dimi ban olu ka\u0272i kos\u025bb\u025b kilamidiya furak\u025bli la. A furak\u025bli waati t\u025b d\u0254g\u0254kun kelen b\u0254. I ko kilamudiya b\u025b a y\u025br\u025b jira ka s\u0254r\u0254 ni tamasi\u0272\u025b t\u025b, o la m\u0254g\u0254w t\u025b a fura k\u025bli \u0272ini o cogo la u b\u2019a y\u025bl\u025bma ka s\u0254r\u0254 u t\u025b a kalama. O la nafan b\u025b fugulan nafama matarafa li (c\u025b ta wala muso ta) kafo\u0272\u0254g\u0254nya waatiw la.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>4) Jank\u0254r\u0254<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Jank\u0254r\u0254 banakis\u025b wazinali ye banalasela ye. Bana in b\u2019a y\u025br\u025b jira musow ta fan f\u025b ni ji b\u0254li ye musoya la ani \u014b\u025b\u0272\u025bw ani j\u025bniliw lakod\u0254nni.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>5) Bi\u0272\u025bndimi B<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bi\u0272\u025bndimi B wirisi (VHB) b\u025b se bi\u0272\u025b ma.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">I b\u025b se ka i y\u025br\u025b lakana cogo di?\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Boloci fura d\u0254 b\u025b ye bi\u0272\u025bndimi B k\u025bl\u025bli kama.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bi\u0272\u025bndimi B b\u025b a y\u025br\u025b jira ka s\u0254r\u0254 a ma tamasi\u0272\u025b jira, m\u0254g\u0254 b\u025b se ka a y\u025bl\u025bma ka s\u0254r\u0254 i t\u025b a kalama. O b\u025bna ta, nafan b\u025b fugulan nafaman (c\u025b ta wala muso ta) matarafali la ani s\u025bg\u025bs\u025bg\u025bliw la.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Tamasi\u0272\u025bw\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">S\u025bg\u025bn b\u025b a tamasi\u0272\u025bw la, fasa dimiw ani kolotugudadimiw, farigan, kunkolodimiw, dusu\u0272uguw, k\u0254n\u0254b\u0254liw sugun\u025b n\u025br\u025bman. K\u025bn\u025bya ko m\u0254g\u0254 joolen wala k\u025bn\u025bya baarak\u025bla min ka baara \u0272\u025bsinlen do c\u025b ni musoya banaw furak\u025bli ko ma o b\u025b bi\u0272\u025bndimi s\u025bg\u025bs\u025bg\u025bli k\u025b joli ta sen f\u025b.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Furak\u025bli\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u0254g\u0254 minnu ye bana in s\u0254r\u0254, olu b\u025b se ka k\u025bn\u025bya ka s\u0254r\u0254 u ma fura k\u025b. Nka u b\u025b se ka k\u025b fana bana kis\u025b in ta baaw ye u si b\u025b\u025b la ani a farati ka bon k\u0254s\u025bb\u025b olu ta fan f\u025b ka bi\u0272\u025bndimi banbali sank\u0254r\u0254ta o min b\u025bna ni bi\u0272\u025bndimi juguman ye. Bi\u0272\u025bndimi B bana in ka juguya fo ka k\u025b bi\u0272\u025bndimi g\u025bl\u025bn ye ani min b\u025b k\u025b saya sababu ye o man ca hali d\u0254ni, o b\u025bna ta bana ka kan ka k\u0254n ka fura k\u025b.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>6) Dogoy\u0254r\u0254la jolimis\u025bnniw<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dogoy\u0254r\u0254la jolimis\u025bniw wirisi fan ba ye a suguya 2 ye, (HSV-2), o ye banakis\u025b ciden ye min b\u025b bana lase ani a b\u025b c\u025bni lase bangeli min\u025bnw la. Banakis\u025b in y\u025bl\u025bman ka di kos\u025bb\u025b ka sababuya k\u025b ko k\u025br\u025bnk\u025br\u025bnnen ye : ni a do ko f\u0254lo\u0254 k\u025b farikolo la a b\u025b sigi o farikolo o tigi ka \u0272\u025bnamaya sitile b\u025b\u025b la ani a ba to \u0272in\u025b ka k\u025b a k\u0254. Dogoy\u0254r\u0254 la joli mis\u025bnniw b\u025b c\u025bya ni musoya wolo barika ban, o de b\u025b sida bana VIH s\u0254r\u0254li teliya.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Tamasi\u0272\u025bw\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">C\u025bya ni musoya jolimis\u025bnw t\u0254\u0254r\u0254 waati la, kurukuru dimimanw b\u025b b\u0254 c\u025bya ani musoya la, banak\u0254ta y\u0254r\u0254 la, da la, ani tuma d\u0254w la \u0272\u025bw la. U b\u025bna ni fari\u014b\u025b\u0272\u025b ye ani tuma d\u0254w la farigan, kunkolodimiw, k\u0254n\u0254dimiw, ani sugun\u025b k\u025bli dimiman.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Furak\u025bli<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u0254b\u0254li b\u025b k\u025b bana s\u025bg\u025bs\u025bg\u025bli k\u025blen f\u025b, joli ta d\u0254 b\u025b k\u025b ani ka k\u0254\u0254ri mugu k\u025b ka tali d\u0254 k\u025b kurukuru kan. Ni tamasi\u0272\u025b f\u0254l\u0254w kun b\u0254ra i ka k\u025bn\u025bya ko baarak\u025bla joolen d\u0254 s\u025bg\u025br\u025b. O b\u025b fura d\u0254w s\u025bb\u025b i kun minnu b\u025b dimi k\u025bl\u025b ani minnu b\u025b bana k\u025bn\u025bya min b\u025b t\u0254\u0254r\u0254 juguya ani a kuntala d\u0254g\u0254ya. Nka o furak\u025bli t\u025b jolim\u025bs\u025bnni banakis\u025b si tunu.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Ladili<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">T\u0254\u0254r\u0254w waati la (k\u025br\u025bnk\u025br\u025bnneya la ni kurukuru b\u0254ra c\u025bya ani musoya y\u0254r\u0254w kan, aw ka aw y\u025br\u025b min\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nya b\u025b\u025b ma fo ni kurukuru ninnu tununa sabu bana in b\u025b y\u025bl\u025bma.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Aw magalen k\u0254 kurukuru ninnuw la, a ye aw t\u025bg\u025bw ko kos\u025bb\u025b. O b\u2019a to aw kana bana in y\u025bl\u025bma farikolo y\u0254r\u0254 w\u025br\u025b la.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>7) VIH ani sida<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">VIH banakis\u025b ye sidabana buguli baarak\u025bla ye, \u019dani i ka se sida y\u025br\u025bkun ma, VIH b\u025b a y\u025br\u025b yiriwa san caman k\u0254n\u0254 farikolo la ka s\u0254r\u0254 tamasi\u0272\u025b yeta foyi ma a y\u025br\u025b jira. Ka s\u0254r\u0254 bana kis\u025b sera mog\u0254 minnu ma olu b\u025b se k\u2019a y\u025bl\u025bma ani u barika b\u025b to ka ban d\u0254ni d\u0254ni.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">A tamasi\u0272\u025bw b\u025b ye tuma d\u0254w la bana dolen k\u0254, farigan b\u025b o tamasi\u0272\u025bw la, y\u0254r\u0254 bilenman d\u0254w b\u025b b\u0254 fari la walima \u0272\u025bda kan, kunkolo dimiw b\u025b k\u025b ani k\u0254n\u0254 dimiw ani k\u0254n\u0254b\u0254liw. Si\u0272\u025b caman tamasi\u0272\u025bw b\u025b t\u025bm\u025bn ka s\u0254r\u0254 b\u0254 ma k\u025b a kalama, sabu u b\u0254len b\u025b mura banaw f\u025b walima ng\u0254n\u0254 dimi bana.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>8) Papilomawirisi (wolobana)<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Papilomawirisi (VPH) tamasi\u0272\u025b d\u0254w ye k\u0254ndilome ye (kurukuru fitini funulenw b\u0254li c\u025bya ani musoya y\u0254r\u0254w wolo kan walima banak\u0254ta da la), kurukurku k\u025bn\u025bkan taw b\u0254li c\u025bya ani musoya y\u0254r\u0254w kan. VPH ye denso da bon caman juguyali sababu ye.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Tamasi\u0272\u025bw<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tuma d\u0254w la kurukuruninw b\u025b falen ani u b\u025b bana lase musoya min\u025bnw ma, wazin, denso da, c\u025bya kala, banak\u0254ta da, ni \u014b\u025b\u0272\u025b jugumanw ye.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Ladili<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ni kurukuru b\u025b ye, bana y\u025bl\u025bma ka t\u025bli, a ye aw y\u025br\u025b min\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nya b\u025b\u025b ma fo ni kurukuru ninnu tununa, sabu u b\u025b se ka y\u025bl\u025bma munum\u025bn\u025bniw f\u025b, hali ni kaf\u0254\u0272\u0254g\u0254n d\u0254 ye fugulan nafama do kafo\u0272\u0254g\u0254nya sen f\u025b.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kuma fara\u0272\u0254g\u0254n kan na, kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw ta fan f\u025b, tamasi\u0272\u025b ninnu man ka kan ka bila bolo k\u0254f\u025b\u00a0:\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kurukuruw, kurukuru mis\u025bniw c\u025bya ani musoya y\u0254r\u0254w la walima banak\u0254ta la.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u014a\u025b\u0272\u025bw, farikolo samasamaliw, farikolobilenni walima j\u025bni j\u025bnili c\u025bya ani musoya y\u0254r\u0254w la.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ji j\u025bman b\u0254 musoya la min t\u025b d\u025bli ka k\u025b, walima a kasaman, walima n\u025bn b\u0254li musoya nukun na wala c\u025bya nukun na.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">J\u025bni j\u025bnili lakod\u0254nnen sugun\u025b k\u025bt\u0254 la.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Joli b\u0254n min t\u025b d\u025bli ka k\u025b, hali lada k\u0254.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Barak\u0254r\u0254dimi (min ni lada la dimi t\u025b kelen ye).<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dimi ani j\u025bnij\u025bnili lakod\u0254nni kafo\u0272\u0254g\u0254nya sen f\u025b.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Farigan, s\u025bg\u025bn, sayi, ani dumuni y\u025bl\u025bmali g\u025bl\u025byaw.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bilenya nalo ani ng\u0254n\u0254 k\u0254n\u0254na la.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b> Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw y\u025bl\u025bmali cogow<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hali ni kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw b\u025b s\u0254r\u0254 kafo\u0272\u0254g\u0254nya k\u025blen k\u0254 musoya do da f\u025b, dumuni k\u025b da f\u025b, walima banak\u0254ta da f\u025b ni kafo\u0272\u0254g\u0254nw ye bana b\u025b minnu na, bana kis\u025b b\u025b se ka y\u025br\u025bk\u025b hali ka s\u0254r\u0254 c\u025bya ma do musoya la. Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana w\u025br\u025bw b\u025b se ka y\u025bl\u025bma sira w\u025br\u025bw f\u025b i na f\u0254\u00a0:\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Da susuli walima farikolo seli \u0272\u0254g\u0254nma d\u0254ni d\u0254r\u0254n, min b\u025b tali k\u025b musoya maray\u0254r\u0254 banaw la misali ngaraga, manya ani molisik\u0254mu k\u0254ntaziyozume*.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ka b\u0254 ba la ka se den ma \u0272ani bangeli c\u025b walima jigili waati la, dana, c\u025bya ani musoya la jolimis\u025bnw, kilamudiya, damajalan, sida banakis\u025b (VIH) ani papilome (VPH)<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Siji dili VIH k\u0254s\u0254n<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">K\u025bn\u025bya baara k\u025b min\u025bnw sida banakis\u025b sera minnu ma\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nafan b\u025b a la ka faamu ka jira ko kafo\u0272\u0254g\u0254nya banabat\u0254 min b\u025b ta k\u025bn\u025bya ko baara k\u025bla d\u0254 s\u025bg\u025br\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nya bana d\u0254 kola, ko a ma k\u025b wajibiye ko o tigi de ye bana sababu ye walima ko ale de ye a lase a furu\u0272\u0254g\u0254n ma walima a kafo\u0272\u0254g\u0254n. Ni o faamuna kos\u025bb\u025b ani k\u2019o \u0272\u025bf\u0254 k\u025bn\u025bya baara k\u025bla ye, o b\u025b se ka m\u0254g\u0254w jija ka taa u y\u025br\u025bw s\u025bg\u025bs\u025bg\u025b. K\u025bn\u025bya baara k\u025blaw b\u025b se ka bana in s\u0254r\u0254li sira \u0272ini u k\u025blen k\u0254 ka s\u025bg\u025bs\u025bg\u025bli k\u025b ani ka jatemin\u025b k\u025b ka d\u0254n m\u0254g\u0254 min k\u025bra sababu ye ka bana k\u0269s\u025b j\u025bs\u025bn.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b> Sababu faratilmanw fun\u025bk\u025bniw ta fan f\u025b<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sabu kafo\u0272\u0254g\u0254nya bana hak\u025b k\u0254r\u0254talen do kos\u025bb\u025b kamalenw ni npogotiw ta fan f\u025b, nafan b\u025b a la ka sababu faratilman k\u025br\u025bnk\u025br\u025bnlenw jatemin\u025b o si hak\u025b in ta fan f\u025b. Sababu kulu nafaman naani fil\u025b ninnu ye\u00a0:\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Hakilinanko sababuw\u00a0:\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Faganbatigiya hakilinan min b\u025b kamalenw f\u025b (u b\u025b miiri ko kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw b\u025b se t\u0254w de ma).<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ko kuraw sifil\u025bli nege ani ka latik\u025b ka faratiw ta u k\u025bt\u0254 ka kafo\u0272og\u0254nw falen falen wali ka \u0272\u025bnamaya ni j\u025b\u0272\u0254g\u0254n d\u0254 ye min fana ka j\u025b\u0272\u0254g\u0254nw ka ca.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana b\u025b n\u0254bila caman k\u025b hakilinan ta fan f\u025b fun\u025bk\u025bni caman f\u025b. Misali la\u00a0: kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana ye minnu s\u0254r\u0254 olu b\u025b se ka u y\u025br\u025bw jalaki ani u b\u025b se ka maloya.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">C\u025b d\u0254w b\u025b u furumuso furasa walima ka fara ka b\u0254 u la ni u k\u025bra kona ye ka sababu k\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana d\u0254 ye.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kamalenw b\u025b siran k\u025bn\u025bya baarak\u025blaw ka k\u0254r\u0254f\u0254liw walew \u0272\u025b olu minnu b\u025b ta ka se u ma.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Jogo sababuw\u00a0:<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fun\u025bk\u025bni caman ka k\u025bn\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nya ko ta fan f\u025b. Jamana d\u0254w la kafo\u0272\u0254g\u0254nya b\u025b damin\u025b kabini fun\u025bk\u025bniya damin\u025b la, furu hokumu k\u0254n\u0254 wala ka s\u0254r\u0254 furu t\u025b. Ka i ka kafo\u0272\u0254g\u0254nya f\u0254l\u0254 k\u025b ka s\u0254r\u0254 i si ma k\u0254r\u0254baya o ye kafo\u0272\u0254g\u0254nya s\u0254r\u0254li sababuba d\u0254 ye.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fun\u025bk\u025bniw fagan t\u025b se ka lakanali b\u025bnn\u025bn wajibiya. Tuma d\u0254w la t\u0254\u0254r\u0254 jugu ani farin\u0272a kow b\u025b tugu kafo\u0272\u0254g\u0254nya wale la, o min b\u025b fara kafo\u0272\u0254g\u0254nya damin\u025b joona ani kafo\u0272\u0254g\u0254nw caya li kan, o ye kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana sababu fila ye.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kamalenw ba \u0272ini ka j\u025b\u0272\u0254g\u0254n caman ani kafo\u0272\u0254g\u0254naya caman k\u025b waati kukuruni k\u0254n\u0254. Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw j\u025bs\u025bnni ka t\u025bli o cogo la.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">A b\u025b se ka k\u025b ko kamalenw t\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw tamasi\u0272\u025bw d\u0254n ani ka o ko d\u0254nbaba, joolen s\u025bg\u025br\u025b o ka suma kos\u025bb\u025b u ta fan f\u025b.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Farikolo ko sababuw\u00a0:<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fun\u025bk\u025bniw ka bangeli k\u025b min\u025bnw ani u farikolo k\u025bl\u025bk\u025b c\u025bw ka k\u0254k\u0254baliya b\u025b u farikolo fanga d\u0254g\u0254ya ka t\u025bm\u025b m\u0254g\u0254 k\u0254r\u0254baw kan ka \u0272\u025bsin kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana cidenw d\u0254w ma. Misali la\u00a0: kankala fi\u0272\u025b* o min ye ka ca npogotigiw f\u025b o b\u025b u fanga d\u0254g\u0254ya k\u2019u bila banaki\u025bw \u0272\u025b k\u0254r\u0254 ina f\u0254 kilamudiya, damajalan, jank\u0254r\u0254, dogoy\u0254ro jolimis\u025bnni ani papilome wirisi (VPH).<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Sababu sigidalamanw\u00a0:<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fanta\u0272a, so kelen k\u0254n\u0254 sigi tan\u0272a, politiki ko k\u025bl\u025b ani sigiy\u0254r\u0254 y\u025bl\u025bma wajibilaman, olu ye kamalenw ka don o don ko ye taw ye jamanaw la jamana minnu b\u025b yiriwali sira kan. Binkani wale kafo\u0272\u0254g\u0254nya sira f\u025b walima bagabagali wale kafo\u0272\u0254g\u0254nya ko ta fan f\u025b, olu fana b\u025b se ka ye o hokumu ninnu k\u0254n\u0254.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Minnu b\u025b baara k\u025b buguli ko k\u025bn\u025bya hokumu k\u0254n\u0254, olu b\u025b se ka u kati g\u025bl\u025bya ka kamalenw kunb\u025bn. K\u025bn\u025byaso d\u0254w t\u025b fun\u025bk\u025bniw ka hak\u025b bonya gundo ko siratig\u025b la ani tuma d\u0254w la k\u025bn\u025bya baara k\u025blaw b\u025b ladibaya j\u0254 y\u0254r\u0254 ta.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kamalenw b\u025b se k\u2019a ye ko fugulan nafaman s\u0254r\u0254li walima a matarafali ka g\u025bl\u025b walima a b\u025b m\u0254g\u0254 degun.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b> Kunb\u025bnni f\u025b\u025br\u025bw\u00a0<\/b><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Y\u025br\u025b min\u025bli kafo\u0272\u0254g\u0254nya ma (k\u0254da ta, musoya da f\u025b ta, walima dumuni k\u025b da f\u025b ta) o ye cogoya j\u025blen ye walisa ka kisi kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw ma, nka tuma d\u0254w a t\u025b se ka waleya.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Lakanali \u0272uman kafo\u0272\u0254g\u0254nya waatiw la, k\u025br\u025bnk\u025br\u025bnnneya la fugulan nafama doli c\u025b ta walima muso ta.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bolo cili bana kis\u025b d\u0254w k\u025bl\u025blikama i naf\u0254\u00a0: bi\u0272\u025bndimi bana ani papilomawirisi (VPH).<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nw fila b\u025b\u025b fura k\u025bli k\u025b waati kelen na ni kafo \u0272\u0254g\u0254n d\u0254 ye bana s\u0254r\u0254.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nya wale juguw k\u0254nni, i na f\u0254 j\u025b\u0272\u0254g\u0254nw falenli tuma b\u025b\u025b walima kafo\u0272\u0254g\u0254nya k\u025bli ni sunkurunbaw ye.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bolokoli b\u025b se ka sida bana kis\u025b y\u025bl\u025bmali d\u0254g\u0254ya ka b\u0254 muso la ka se c\u025b ma.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw s\u025bg\u025bs\u025bg\u025bli ani u furak\u025bli joona b\u025b se ka bana j\u025bs\u025bnni bali ka se m\u0254g\u0254 w\u025br\u025bw ma.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Jogow wilibaliw kamalenw ka kan ka jija minnu na olu ye\u00a0:\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ka i y\u025br\u025b min\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nyaw ma.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">I kana k\u0254n ka kafo\u0272\u0254g\u0254nya damin\u025b.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">K\u2019i dege fugulan nafaman matarafali la ku\u0272uma waati b\u025b\u025b.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ka lakanali*tabolo fila waleya walisa ka k\u0254n\u0254bara la\u0272inibali s\u0254r\u0254li ani kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw sor\u0254li bali.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ka dan sigi kafo\u0272\u0254g\u0254nw hak\u025b la.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ka kafo\u0272\u0254g\u0254nya faratilamanbaw k\u0254n (kafo\u0272\u0254g\u0254nya lakanabaliw) ni j\u025b\u0272\u0254g\u0254nw ye.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">I ka se ka kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw taamasi\u0272\u025bw d\u0254n ani ka se ka d\u025bm\u025bn \u0272\u0269ni joona.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ka i y\u025br\u025b laj\u025b ani kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana o kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana b\u025b se ka na ni g\u025bl\u025bya ye k\u2019o fura k\u025b.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>K\u0254l\u0254l\u0254w k\u025bn\u025bya ta fan f\u025b<\/b><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">a) K\u0254l\u0254l\u0254w farikolo lafiya kan bakuruba kun da :\u00a0\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nya ko ta fan f\u025b, ni kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana d\u0254 ye a y\u025br\u025b jira d\u0254r\u0254mu o k\u0254l\u0254l\u0254 teliman d\u0254 ye danaya tununi ye. Ani ka fara o kan kafo\u0272\u0254g\u0254nya bana sera m\u0254g\u0254 min ma o ka kan ka j\u0254 ni a musaka ko ye ani a b\u025b se ka k\u025b k\u025br\u025bf\u025b d\u025bn ye sigi da la.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">b) K\u0254l\u0254l\u0254w farikolo kan\u00a0:\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">C\u025b ta fan f\u025b\u00a0: dimi k\u0254tig\u025bbali b\u025b se ka k\u025b, nka o b\u025b se ka k\u025b ka s\u0254r\u0254 n\u0254bilaw m\u2019a k\u025b farikolo la. Sunuk\u025b b\u025b se ka g\u025bl\u025bya ka sababu k\u025b sugun\u025bji t\u025bm\u025bsira d\u0254g\u0254yali ye, walima lawabara (p\u0254r\u0254sitati) dimi k\u0254tig\u025b bali.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Muso ta fan f\u025b\u00a0: K\u0254l\u0254l\u0254baw ye den s\u0254r\u0254baliya ye walima k\u0254n\u0254bara tali denso k\u0254 kan. Ni b\u0254 ma k\u025b u kalama ani k\u2019u fura k\u025b joona, denso t\u0254r\u0254npu fila la kelen d\u0254 fununin b\u025b se ka na ni t\u0254r\u0254npu d\u0254g\u0254yali ye walima ka na ni fara\u0272\u0254g\u0254n d\u0254w ye min b\u025b fan ka tama bali. Waati jan k\u0254n\u0254 a farati d\u0254 w\u025br\u025b ye denso da bon ye o min b\u025b s\u0254r\u0254 kurukuru bana kis\u025b minnu b\u025b k\u025b musoya k\u0254n\u0254nawolow kan walima banak\u0254ta da kan.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ka ban ka kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw bila u ka balo farikolo la nafan b\u025b o la. Ni u m\u025bna senna, u b\u025b se ka na ni g\u025bl\u025byaw ye\u00a0: Dana b\u025b baga fasaw ma misali la. Kilamudiya banakis\u025b b\u025b se ka na ni den s\u0254r\u0254baliya g\u025bl\u025byaw ye. Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw b\u025b k\u0254n\u0254nawolo barika ban ani ka sida bana kis\u025b VIH s\u0254r\u0254li farati bonya. Ka fara o kan jamajalan b\u025b se ka kurunkundimi kun b\u0254 (tugudaw) banaw.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sida bana kis\u025b doli tuma la, banabat\u0254 fagan b\u025b d\u0254g\u0254ya ka \u0272\u025bsin bana kis\u025bw t\u0254w ma, k\u025br\u025bnk\u025br\u025bnnenya la fugofugow, fasaw ani dumuni t\u025bm\u025bn siraw. O tuma kuma b\u025b k\u025b banakis\u025bw sababulamanw la.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">c) Faratiw t\u0254w ta fan f\u025b\u00a0:\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">K\u0254n\u0254maya wati la, bana b\u025b se ka se k\u0254n\u0254 ma barajuru sen f\u025b. O ko b\u025b se ka na sida bana kis\u025b f\u025b ani bi\u0272\u025bndimi bana kis\u025b B f\u025b. Jigini tuma o ye jolimis\u025bnw ye, damjalan, sida bana kis\u025b (VIH) ani jolimis\u025bnni (sitomegalowirisi) *.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Siji dili waati la, sida bana kis\u025b VIH b\u025b se ka se den ma ni k\u025bn\u025bya f\u025b\u025br\u025bw t\u025b ye.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Joli banakis\u025bma dili joli di sen f\u025b ani pikiri bi\u0272\u025bn falen falenli m\u0254g\u0254w ni \u0272\u0254g\u0254n c\u025b, o ye kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw d\u0254w dili cogoya baw ye.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">d) K\u0254l\u0254l\u0254w sigida ta fan f\u025b\u00a0:<\/span><\/i><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">A n\u0254 sigida la o b\u025b se ka k\u025b n\u0254 juguman ba ye. Misali\u00a0: di\u0272\u025b k\u0254n\u0254 m\u0254g\u0254 miliy\u0254n 33 de b\u025b sa k\u2019a sababu k\u025b sida bana kelen ye, ani o m\u0254g\u0254 sataw hak\u025b la k\u025bm\u025bk\u025bm\u025b sigi la 90 b\u025b b\u0254 fanta jamanw la. O jamana t\u025b furak\u025bli lakikaw s\u0254r\u0254 ka sababu k\u025b o furak\u025bli musaka ba ko ye.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw b\u025b musaka ba b\u0254li de lase sigidaw ma, s\u0254r\u0254 siratig\u025b la, o musaka minnu b\u025b se ka taa ka k\u025b bana kunb\u025bnni f\u025br\u025bw fan d\u0254 f\u025b.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254yabanaw d\u0254w lakod\u0254nbaliya b\u025bna ni bisikiw ye ani o b\u2019a to m\u0254g\u0254w ka u mab\u0254 kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanabat\u0254w la.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Kuma kunc\u025b\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana b\u025b se ka se b\u025b\u025b ma, i ka kuntilenna mana k\u025b min o min ye kafo\u0272\u0254g\u0254nya ta fan f\u025b, i j\u0254 y\u0254r\u0254 mana k\u025b min o min ye sigi da la walima i b\u0254 kolo mana k\u025b min o min ye. M\u0254g\u0254 minnu b\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nya waleya, a b\u025b \u0272ini olu f\u025b u ka fugulan nafaman c\u025b ta walima muso ta matarafa. M\u0254g\u0254w ka kan ta ka ta k\u025bn\u025byaso la min ka suru u la ni u ye kafo\u0272\u0254g\u0254nyabana tamasi\u0272\u025b d\u0254w ye ani k\u025bn\u025byako baarak\u025bla mana \u0272\u025bf\u0254li min k\u025b i ka tugu olu la.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>\u019d\u025bf\u0254liw\u00a0:\u00a0<\/b><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Bub\u0254n \u025bnginali<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0: kurukuruw jilamanw y\u025br\u025bk\u025blen barak\u0254r\u0254la la minnu b\u025b dimi. Waati d\u0254w la u faralen do dilannabanaw la.<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">\u019d\u025bwolo funun n\u025blaman\u00a0:<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> funun cogoya (fara f\u025bg\u025bmani min b\u025b \u0272\u025bwolo k\u0254n\u0254na datugu ani \u0272\u025bkis\u025b maray\u0254r\u0254 min b\u025b wele \u0272\u025bdimi) min b\u025b s\u0254r\u0254 farikolo y\u0254r\u0254w f\u025b minnu b\u025b n\u025bn lab\u025bn, ina f\u0254 damajalan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sitomegalowirisi\u00a0: Banakis\u025b j\u025bs\u025bnlen do min t\u025b tamasi\u0272\u025b foyi jira m\u0254g\u0254 k\u025bn\u025bbat\u0254w ta fan f\u025b, a ka jugu den\u0272\u025bniw, den minnu si ma k\u0254r\u0254baya, ani m\u0254g\u0254w ta fan f\u025b minnu farikolo k\u025bl\u025bk\u025b c\u025bw barika ka d\u0254g\u0254.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Lakana ko fila<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0: Lakana ko fila tabolo b\u025b lakana k\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw ani k\u0254n\u0254bara la\u0272inibaliw ma. O b\u025b se ka k\u025b ni c\u025b fugulan nafaman walima muso fugulan nafamn matarafali d\u0254r\u0254n ye ani bange k\u0254l\u0254sili f\u025b\u025br\u025b min t\u025b n\u0254\u0254ni farikolo la, walima i k\u025bt\u0254 ka bange k\u0254losi f\u025b\u025br\u025b \u0272uman d\u0254 matarafa n\u2019i b\u025b musokelentigiya hokumu k\u0254n\u0254 waati jan kama.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Fi\u0272\u025b denso da la<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0: Fi\u0272\u025b do musoya siraw f\u025b minnu furak\u025bli ma k\u025b wajibi ye, nka u b\u025b na ni joli b\u0254n ye musoya k\u0254n\u0254 ani dimi kafo\u0272\u0254g\u0254nya sen f\u025b, ji j\u025bman b\u0254 musoya la walima musoya k\u0254n\u0254na banali o min b\u025b se ka na denso da bon juguyali ye.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Kanjabana\u00a0: <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">Wolo saba minnu b\u025b dalen do kunkolo sogobu n\u025br\u025bjilaman kan ani k\u0254kolo t\u025bm\u025bsira ani u b\u025b kun kolo z\u025bm\u025b datugu.<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Molusikumu k\u0254ntaziozumu<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0: Bana do min b\u025b s\u0254r\u0254 molusikumu k\u0254ntaziyozumu wirisi f\u025b. A b\u025b wolo la bana d\u0254 bange dimi t\u025b min na ni a b\u025b d\u0254 ni kurukurkuniw ye minnu b\u025b se ka b\u0254 wolo y\u0254r\u0254 b\u025b\u025b la.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Den\u0272\u025bni\u00a0:<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> Den kurani\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Bana lakod\u0254ni tamasi\u0272\u025bw kunafoni s\u025bb\u025bn<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0: Kunafoni s\u025bb\u025bn lab\u025bnni tamasi\u0272\u025bw kun kan minnu b\u025b tali k\u025b kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw la, nka u b\u025b k\u0254n laj\u025bli ye ani u b\u025b se ka bana d\u0254 ko jira ka wasa walisa k\u2019a furuk\u025bli ko sinsin foroba k\u025bn\u025bya ko ta fan f\u025b.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Lawajiforoko\u00a0<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">: kurukuruni b\u0254li lawajibara la.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Banakis\u025blasela\u00a0:<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> Farikolo y\u0254r\u0254 d\u0254 do min b\u025b bana walima banakis\u025b lase ka b\u0254 b\u025bgan d\u0254 la ka se b\u025bgan w\u025br\u025b ma, walima ka b\u0254 jiri d\u0254 la ka se jiri w\u025br\u025b ma.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Vezetasiy\u0254n\u00a0: <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">k\u025bnn\u025bya kumansen do min m\u0254li (k\u0254g\u0254li) fi\u0272\u025blaman ko f\u0254.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Munna ni kuma kun in nafan ka bon lam\u025bnbaaw ma?\u00a0 Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw b\u025b se jamanaden fanba ma.\u00a0 Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw d\u0254w i na f\u0254 c\u025bya ani musoya jolimis\u025bnni ani danna b\u025b se ka VIH (sida banakis\u025b) s\u0254r\u0254li teliya f\u0254 ka t\u025bm\u025b se\u0272\u025b saba kan.\u00a0 Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw ina f\u0254 damajalan ani kilamudiyasi olu ye musoya k\u0254n\u0254 denso k\u0254n\u0254 kurukuru&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":186,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":7,"template":"","meta":{"footnotes":"","beyondwords_generate_audio":"1","beyondwords_integration_method":"rest-api","beyondwords_project_id":"49014","beyondwords_content_id":"2c02532d-9da3-4522-8f47-1efa459002f0","beyondwords_preview_token":"0831738e-c068-4c69-a36e-18fd889ea004","beyondwords_player_content":"","beyondwords_player_style":"standard","beyondwords_language_code":"en_KE","beyondwords_language_id":"","beyondwords_title_voice_id":"815","beyondwords_body_voice_id":"815","beyondwords_summary_voice_id":"815","beyondwords_error_message":"","beyondwords_disabled":"","beyondwords_delete_content":"","beyondwords_podcast_id":"","beyondwords_hash":"","publish_post_to_speechkit":"","speechkit_hash":"","speechkit_generate_audio":"","speechkit_project_id":"","speechkit_podcast_id":"","speechkit_error_message":"","speechkit_disabled":"","speechkit_access_key":"","speechkit_error":"","speechkit_info":"","speechkit_response":"","speechkit_retries":"","speechkit_status":"","speechkit_updated_at":"","_speechkit_link":"","_speechkit_text":""},"script-format":[1002],"package":[1024],"script-category":[999],"class_list":["post-42601","radio-script","type-radio-script","status-publish","hentry","script-format-gafe-katimu","package-112-bam","script-category-knya"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw - Farm Radio Scripts<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw - Farm Radio Scripts\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Munna ni kuma kun in nafan ka bon lam\u025bnbaaw ma?\u00a0 Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw b\u025b se jamanaden fanba ma.\u00a0 Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw d\u0254w i na f\u0254 c\u025bya ani musoya jolimis\u025bnni ani danna b\u025b se ka VIH (sida banakis\u025b) s\u0254r\u0254li teliya f\u0254 ka t\u025bm\u025b se\u0272\u025b saba kan.\u00a0 Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw ina f\u0254 damajalan ani kilamudiyasi olu ye musoya k\u0254n\u0254 denso k\u0254n\u0254 kurukuru&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Farm Radio Scripts\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/farmradio\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-27T15:53:02+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@farmradio\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"27 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/radio-script\\\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/radio-script\\\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Stephanie Coucopoulos\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5408fc11331f1b60612ec51a0a96d37c\"},\"headline\":\"\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw\",\"datePublished\":\"2019-07-07T16:58:42+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-27T15:53:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/radio-script\\\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\\\/\"},\"wordCount\":5362,\"publisher\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/#organization\"},\"inLanguage\":\"bam-BF\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/radio-script\\\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/radio-script\\\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\\\/\",\"name\":\"\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw - Farm Radio Scripts\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-07-07T16:58:42+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-27T15:53:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/radio-script\\\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"bam-BF\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/radio-script\\\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/radio-script\\\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/kafolen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Gafe katimu\",\"item\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/format\\\/gafe-katimu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/#website\",\"url\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/\",\"name\":\"Farm Radio Scripts\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"bam-BF\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/#organization\",\"name\":\"Farm Radio International\",\"url\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"bam-BF\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/wp-content\\\/uploads\\\/farmRadioLogo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/wp-content\\\/uploads\\\/farmRadioLogo.jpg\",\"width\":200,\"height\":75,\"caption\":\"Farm Radio International\"},\"image\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/farmradio\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/farmradio\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/farmradio\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/user\\\/FarmRadioInt\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/scripts.farmradio.fm\\\/bam\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5408fc11331f1b60612ec51a0a96d37c\",\"name\":\"Stephanie Coucopoulos\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"bam-BF\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6a106685b1a0c9e2132bb55a0acc6ca31d249d76feab716ffa33062ce0ee8c26?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6a106685b1a0c9e2132bb55a0acc6ca31d249d76feab716ffa33062ce0ee8c26?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6a106685b1a0c9e2132bb55a0acc6ca31d249d76feab716ffa33062ce0ee8c26?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Stephanie Coucopoulos\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw - Farm Radio Scripts","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw - Farm Radio Scripts","og_description":"Munna ni kuma kun in nafan ka bon lam\u025bnbaaw ma?\u00a0 Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw b\u025b se jamanaden fanba ma.\u00a0 Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw d\u0254w i na f\u0254 c\u025bya ani musoya jolimis\u025bnni ani danna b\u025b se ka VIH (sida banakis\u025b) s\u0254r\u0254li teliya f\u0254 ka t\u025bm\u025b se\u0272\u025b saba kan.\u00a0 Kafo\u0272\u0254g\u0254nyabanaw ina f\u0254 damajalan ani kilamudiyasi olu ye musoya k\u0254n\u0254 denso k\u0254n\u0254 kurukuru&hellip;","og_url":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/","og_site_name":"Farm Radio Scripts","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/farmradio\/","article_modified_time":"2026-01-27T15:53:02+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@farmradio","twitter_misc":{"Est. reading time":"27 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/"},"author":{"name":"Stephanie Coucopoulos","@id":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/#\/schema\/person\/5408fc11331f1b60612ec51a0a96d37c"},"headline":"\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw","datePublished":"2019-07-07T16:58:42+00:00","dateModified":"2026-01-27T15:53:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/"},"wordCount":5362,"publisher":{"@id":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/#organization"},"inLanguage":"bam-BF"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/","url":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/","name":"\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw - Farm Radio Scripts","isPartOf":{"@id":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/#website"},"datePublished":"2019-07-07T16:58:42+00:00","dateModified":"2026-01-27T15:53:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/#breadcrumb"},"inLanguage":"bam-BF","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/radio-script\/%c9%b2%c9%9bf%c9%94li-s%c9%9bb%c9%9bn-kafo%c9%b2%c9%94g%c9%94nya-banaw\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/kafolen\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Gafe katimu","item":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/format\/gafe-katimu\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u019d\u025bf\u0254li s\u025bb\u025bn: Kafo\u0272\u0254g\u0254nya banaw"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/#website","url":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/","name":"Farm Radio Scripts","description":"","publisher":{"@id":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"bam-BF"},{"@type":"Organization","@id":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/#organization","name":"Farm Radio International","url":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"bam-BF","@id":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/wp-content\/uploads\/farmRadioLogo.jpg","contentUrl":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/wp-content\/uploads\/farmRadioLogo.jpg","width":200,"height":75,"caption":"Farm Radio International"},"image":{"@id":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/farmradio\/","https:\/\/x.com\/farmradio","https:\/\/www.instagram.com\/farmradio\/","https:\/\/www.youtube.com\/user\/FarmRadioInt"]},{"@type":"Person","@id":"http:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/#\/schema\/person\/5408fc11331f1b60612ec51a0a96d37c","name":"Stephanie Coucopoulos","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"bam-BF","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6a106685b1a0c9e2132bb55a0acc6ca31d249d76feab716ffa33062ce0ee8c26?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6a106685b1a0c9e2132bb55a0acc6ca31d249d76feab716ffa33062ce0ee8c26?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6a106685b1a0c9e2132bb55a0acc6ca31d249d76feab716ffa33062ce0ee8c26?s=96&d=mm&r=g","caption":"Stephanie Coucopoulos"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/wp-json\/wp\/v2\/radio-script\/42601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/wp-json\/wp\/v2\/radio-script"}],"about":[{"href":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/wp-json\/wp\/v2\/types\/radio-script"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/wp-json\/wp\/v2\/users\/186"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/wp-json\/wp\/v2\/radio-script\/42601\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"script-format","embeddable":true,"href":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/wp-json\/wp\/v2\/script-format?post=42601"},{"taxonomy":"package","embeddable":true,"href":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/wp-json\/wp\/v2\/package?post=42601"},{"taxonomy":"script-category","embeddable":true,"href":"https:\/\/scripts.farmradio.fm\/bam\/wp-json\/wp\/v2\/script-category?post=42601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}